دیتا سنتر | مرکز داده

تعریف دیتا سنتردیتا سنتر

مکانی که سرور ها و کامپیوتر های مرکزی جهت ارسال و دریافت و مدیریت اطلاعات و دیتا و حفظ امنیت آنها در آن قرار می گیرند را دیتا سنتر و یا مرکز داده می گویند.
اگر سازمان و یا مجموعه ای دارای شبکه ای از سیستم ها باشد مجبور به استفاده از تعدادی رایانه مرکزی برای مدیریت و پردازش شبکه ی خود می شود و ضرورتا مکان تجمیع این رایانه ها را اتاق سرور و یا دیتا سنتر می نامیم.
به طور مثال فرض کنیم در یک مجموعه جهت نظارت پیرامونی و محیطی از تعدادی دوربین در انواع مختلف آنالوگ و IP به همراه سیستم مانیتورینگ، شبکه ی LAN و سیستم های مانیتورینگ و نظارتی آن، شبکه ارتباطات تلفنی ( که می تواند از نوع دیجیتال و یا اینترنتی باشد)، سیستم های مانیتورینگ و نظارت بر تاسیسات و یا غیره استفاده شده باشد، در اینصورت لازم است تا ساز و کاری بیاندیشیم تا این سیستم ها را به شکل بسیار مناسب و جامع و به صورت یکپارچه مدیریت کنیم. در چنین مواقعی لزوم طراحی دیتا سنتر اهمیت می یابد.

انواع دیتا سنتر از نظر نوع کاربرد

دیتا سنتر ها یا مراکز داده را از نظر نوع کارکرد می توان به دسته های گوناگونی تقسیم کرد :

       • شبکه‌های سازمانی، تجاری و یا دانشگاهی (Campus)

       • شبکه‌های خصوصی WAN

       • فراهم کننده‌ های سرویس (SP)

       • مراکز داده اینترنتی (IDC)

       • مراکز داده فراسازمانی (Extranet)

       • مراکز داده محلی ( Intranet)

 

اجزای دیتا سنتر یا مرکز داده

1.    سیستم های شبکه ای
       - تجهیزات شبکه مانند سوئیچ ها و مسیریاب ها (روتر)
       - تجهیزات امنیتی مانند Firewall ها و Antivirusهای سخت افزاری و یا دیگر سامانه های امنیتی
       - سیستم های مدیریت و مانیتورینگ شبکه
       - تجهیزات غیر فعال شبکه شامل :
            * سیستم کابل کشی و مدیریت کابل ها که به اصطلاح Lining می گوییم.
            * چینش و آرایش محیط داخلی دیتا سنتر و مرکز داده با استفاده از رک ها و کابینت ها

2.    سیستم های کنترل، مدیریت و توزیع قدرت شامل :
            * انواع کابل های استفاده شده
            * سیستم های برق اضطراری (UPS) و ژنراتور های تامین برق

3.    سیستم های تاسیساتی گرمایشی، سرمایش و تهویه ای

4.    سیستم های امنیت فیزیکی و دسترسی
            * دستگاه های کنترل تردد
            * سیستم اعلام و اطفاء حریق
            * کف و سقف کاذب ضد حریق و رطوبت
            * دیوار کنفی ضد حریق و استفاده از پشم شیشه به منظور جلوگیری از نفوذ اشعه های مضر به داخل

استاندارد ها و ویژگی های دیتا سنتر یا مرکز داده

1. ویژگی های ساختار فیزیکی و محیطی
       - تامین و توزیع نیروی برق
مهمترین و ضروری ترین انرژی مطمئنا نیروی برق است که ممکن است در مواقعی قطع شود که جهت تامین برق در این مواقع از دو سیستم می توان بهره برد :
            * UPS : که تا مدت کوتاه چند دقیقه می تواند تامین برق کند تا ژنراتور ها آماده به کار شوند.
            * ژنراتور ها : که بعد از UPS ها تا زمان آمدن برق وظیفه تولید برق را دارند.

       - اتصال به زمین یا ارت
وجود اتصال به زمین مناسب در دیتا سنتر جهت تخلیه بار الکترومغناطیس ضروری می باشد.

       - سیستم تهویه هوا (HVAC) ،کشف رطوبت و یا BMS جهت هوشمند سازی این سیستم ها
وجود رطوبت و یا عدم تعادل در دمای محیط دیتا سنتر یا مرکز داده باعث می شود به دستگاه ها و سخت افزارهای موجود صدمه وارد شده و یا از کارکردن مطلوب آنها جلوگیری شود، لذا استفاده از سیستم های تهویه مناسب در دیتا سنتر ضروریست. ضمنا باید دقت شود که اتاق سرور به دو دلیل امنیتی و نفوذ آلودگی ها نباید پنجره داشته باشد.

       - کنترل دسترسی و ورود و خروج
امنیت مهمترین مکان اطلاعاتی یک مجموعه به قدری بالاست که نفرات خاصی مجوز ورود به این مکانها را دارند. جهت جلوگیری از ورود افراد غیر مجاز و سوءاستفاده های احتمالی می توان از دستگاه های کنترل تردد به همراه درب های ضد سرقت و جایگذاری مناسب درب های ورودی استفاده نمود. این سیستم ها به چند طریق کار می کنند :
       • شناسایی از طریق چهره
       • شناسایی از طریق اثر انگشت
       • شناسایی از طریق کارت هوشمند
       • و ...

در صورت استفاده از این دستگاه ها شما می توانید :
       - بدانید که چه شخصی چه وقتی و برای چه امری وارد دیتا سنتر شده است.
       - از ورود افراد غیر مجاز جلوگیری نمایید.
       - از سرقت اطلاعات و یا آسیب رساندن به تجهیزات شبکه توسط افراد سودجو در امان باشید .

2. ویژگی های ساختار شبکه ای
ویژگی های این قسمت با توجه به نوع و کارکرد دیتا سنتر متغیر است اما اصول کلی در این مورد شامل :
       - استفاده مناسب و مطلوب از تجهیزات فعال شبکه مانند سوئیچ ها و مسیریاب ها (روتر ها)
       - استفاده از تجهیزات امنیتی جهت ارتقا امنیت و جلوگیری از نفوذ و خرابکاری مهاجمین به شبکه مانند دیواره های آتش و ضد ویروس ها
       - تامین سیستم های مدیریتی و پایشی شبکه جهت نظارت بر عملکرد شبکه و تجهیزات
       - سرور های مناسب و توانا در جهت تامین نیاز ها و نصب نرم افزار ها و سیستم عامل های قدرتمند و کارا بر روی آنها
       - استفاده از Storages و یا دستگاه های ذخیره ساز جهت Backup گیری از اطلاعات
       - مدیریت و چینش تجهیزات غیر فعال شبکه مانند :
            * کابل ها : کابل کشی در دیتا سنتر باید به شکلی انجام گیرد که هیچ یک از کابل ها روی کار نبوده و از مقابل چشم پنهان شده باشد که بدین منظور کابل ها را بعد از نصب سینی های مخصوص زیر کف کاذب عبور می دهیم. باید دقت کنید تا کابل ها از کف و از کف کاذب فاصله داشته باشند تا رطوبت و آب به آنها نرسد. در صورت استفاده از سینی های مخصوص عبور کابل در چینش و مدیریت کابل ها سهولت بسیار زیادی روی می دهد و در نتیجه کابل کشی شما منظم و زیبا خواهد شد.

نکاتی که در طراحی دیتا سنتر باید مورد توجه قرار داد :

معماری دیتا سنتر باید به گونه ای باشد که در آن اعمال تغییرات به صورت پویا امکان پذیر باشد . پنج عامل مهم در طراحی دیتا سنتر عبارت است از :
       - سادگی : یعنی تعداد سخت افزار ها و تجهیزات و دستگاه های موجود را طوری مدیریت کنیم که در یک نگاه متوجه نظم شویم و هیچ نقطه ی مشکل سازی در معماری ما وجود نداشته باشد .
       - قابلیت انعطاف : منظور این است که در صورت تغییر در مکان ، ظرفیت و امکانات به مشکل بر نخوریم .
       - مقیاس پذیری
       - ماژولار بودن : در صورت بروز مشکل در یک نقطه از سیستم بتوان همان قطعه و یا قسمت را تعمیر و یا تعویض کرد، بدون بروز مشکل در کل شبکه
       - منطقی بودن: در گزینش و انتخاب تجهیزات و دستگاه ها و سرور ها به تعادل در برآوردن نیاز ها توجه شود. از افراط و تفریط در انتخاب هایمان بپرهیزیم تا هزینه های اضافی به مجموعه تحمیل نکنیم.